Beste heren,

 

Op het Kerstrepertoire van het Bredaas Mannenkoor staat het werk Go tell it on the mountain. We zingen daar een prachtig arrangement van. Het werk is een zgn. Gospel. Maar hoe is nu eigenlijk Gospelmuziek ontstaan? Daarvoor moet ik eerst uitleg geven hoe de Negro Spirituals zijn ontstaan.

 

(Negro) Spirituals

De periode tussen de 16e en 19e eeuw is van grote invloed geweest op het ontstaan van Spirituals. De slaven die verscheept werden naar de Nieuwe Wereld namen hun eigen muziek en tradities mee. Deze muziek mochten zij echter niet zingen van hun ‘eigenaren’. Onder invloed van de muziek die de slaven in hun omgeving hoorden, ontstond derhalve gaandeweg een nieuwe muziek stroming: de Spirituals. Deze zijn grofweg in twee belangrijke muzikale uitingen van de slavenperiode te verdelen. Ten eerste de zgn. ‘worksongs’ die weer onderverdeeld kunnen worden in  de plantage songs en de railroad songs. Een voorbeeld van een plantage song is het We will rest a while uit de Treemonisha van S. Joplin die wij op het repertoire hebben staan. De tweede uiting betreft de Negro Sprituals. De slaven vonden herkenning in het Christendom en dit was ook het enige waarin ze niet onderdrukt werden. Ze hoorden de geestelijke liederen van de Presbyteriaanse Kerk en vermengden deze muziek met hun eigen Afrikaanse muziek waardoor uiteindelijk de Negro Sprituals ontstonden. Dit brengt ons uiteindelijk bij de Gospel muziek dat weer een genre is binnen de Negro Sprituals.

 

Gospel

Het Engelse woord Gospel komt van het oud Engelse woord  goo (goed) en spell (nieuws, boodschap). Het betekent dus net als het Griekse evangelie ‘Goed Nieuws’ of ‘Blijde Boodschap’. Met andere woorden: in een Gospel is altijd een goed bericht te lezen.  Ook het ritme van de Gospel is vaak erg vlot en vrolijk.

 

Deze eigenschappen zijn ook te vinden in ons werk: Go tell it on the mountain. Daarin wordt de geboorte van Christus als blijde boodschap bezongen. De belangrijkste vertolkster van de Black Gospel is Mahalia Jackson. Zij wordt algemeen beschouwd als de ‘koningin van de Gospelmuziek’.

Vaak zie je bij spirituals geen componist en tekstschrijver staan. Dit komt omdat de slaven van hun bazen niet mochten leren lezen en schrijven. Het zijn dus veelal mondelinge overdrachten. Hierin ligt weer een parallel met de oude volksmuziek in het algemeen.  Uit invloeden van de Negro Spirituals en de Worksongs is tussen 1860 en 1900 de Blues ontstaan en vandaaruit in de jaren ‘50 en ‘60 de Soul muziek.

Heren, Ik geef jullie een aantal YouTube  opnames van Go tell it on the mountain.

 

De eerste is van Mahalia Jackson. Zij zingt het in langzame Blues.

https://youtube.com/watch?v=Lq5aEwtvdRI&feature=share of https://www.youtube.com/watch?v=Lq5aEwtvdRI

 

De tweede uitvoering is van USC Chamber Singers in een fantastisch close harmony arrangement.

https://youtu.be/p59auYeDzZ0 of https://www.youtube.com/watch?v=p59auYeDzZ0

 

De derde is in een arrangement van de oprichter van het beroemde koor The Cambridge Singers: John Rutter. Het swingt dan wel niet de pan uit, maar o wat zingt dit koor toch op een zeldzaam hoog niveau.

https://youtu.be/UUZuq0U1F_Y of https://www.youtube.com/watch?v=UUZuq0U1F_Y

 

Ik wens jullie weer veel lees- en luisterplezier.

 

Met muzikale groet

Hans