Kroniek van Ut GAK

De naam van dit koor, dat bestaat uit een 30-tal zangers van de Koninklijke Zangvereniging Breda’s Mannenkoor (BM), is voluit “Ut Gedemt’AoveKoor”. Dit is Breda’s dialect voor Het Gedempte Haven Koor. De naam van het koor verwijst naar het huisadres van BM op nummer 7 aan de Haven te Breda, die tijdens de geboorte van Ut GAK nog ´gedempt´ was in de vorm van een parkeergarage.

In het verleden zijn veel successen geboekt: Met de Paoters bij de Bredaose Les in de Grote Kerk, met de jaarlijkse deelname aan De Tranen van Van Cooth, met vele benefietconcerten voor goede doelen, met het Brabants Orkest op vrijdagavond voor Carnaval, met meezingavonden in het Chassé Theater in Breda en met optredens tijdens de Oelediensten en op feesten en partijen.

Het repertoire bestaat onder meer uit levensliederen, klassieke en populaire songs, carnavalskrakers, kerstnummers en Bredase liederen. De meeste hiervan lenen zich bij uitstek voor samenzang en zijn vaak voorzien van een eigen, soms Bredase ludieke tekst.

De geboortedatum van Ut GAK is nogal moeilijk te bepalen. Aan het einde van ´Bredaose Les 21 door de paoters Terrepetijn OW en Sjaggerijn OH op 3 fibberewaorie 2002 in de Grôte Kerrek te Bredao´ staat In de Littenie onder de kop ´Iepiepiepoerao´: Ut Bredaos Mannekoor zong’ier vedaog. Dat was op initiatief van paoter Terrepetijn (Theo Melis), toevalligerwijs bas bij BM.
De aanwezige zangers bleken allemaal ‘Bourgondisch ingestelde’ leden van BM te zijn, die ten koste van alles bereid waren bij hun smoking een rode feestneus op te zetten en de nogal gewaagde zogenaamde Paotersliederen te zingen. De entree was indrukwekkend! De zangers schuifelden in rotten van twee van achter uit de kerk naar voren onder het zingen van de tranentrekker ´Berouw´ met eigen gemaakte zeer gevoelige tekst.
Deze enthousiaste zanggroep wist niet meer van ophouden en daarom zien we 3 februari 2002 als geboortedatum van Ut Gedemt’AoveKoor, dat sindsdien niet meer is weg te denken als muzikale ondersteuning van ´de Kurzus Bredaos´ en als eigenzinnig koor met vele optredens in Breda en verre omstreken.

Repertoire

De tekst van ‘de Zangersspreuk’, waarmee elk optreden wordt geopend, weerspiegelt het opdringerige enthousiasme van deze zangersgroep.:

1. Nu ons lied klinkt…. en ons hart zingt, staat hier voor U: Ut Gedemt’AoveKoor!
2. Wil je’t horen…….., spits dan je oren, want hier zingt nu: Ut Gedemt’AoveKoor!

Ut GAK zingt levensliederen in de breedste zin des woords. Het repertoire bevat meer dan alleen maar smartlappen en shanty-achtige liederen, die gaan over het harde leven op zee, alcoholisme, vreselijke ziektes, oorlog, dood en verderf, waarbij het altijd slecht afloopt!

Nee, Ut GAK zingt daarnaast ook positieve, vaak eigen geschreven teksten, al of niet in het Breda´s dialect. Het koor probeert met de nodige humor ook ‘niveau’ te brengen en als het enigszins kan meerstemmig te zingen. Met andere woorden: Ut GAK zingt ook graag wat typische smartlapkoren niet op hun repertoire willen, durven of kunnen zetten.

Het GAK-repertoire is soms verguisd als ‘ordinair’, maar wat is er tegen ‘populaire’ muziek? Wat nu ‘klassiek’ heet, was vroeger vaak eigentijdse popmuziek. En vele hedentijdse popnummers zijn intussen klassiek geworden. Opera bestaat toch veelal uit smartlappen en tranentrekkers, zeker als het gaat over moord, de dood, liefde en ongeluk, vaak als een parodie op het leven van alledag. Bovendien kan een ordinair (= gewoon) liedje heel mooi worden gezongen!
Kortom: Ut GAK betekent zangplezier voor BM’ers die, al relativerend, van het leven kunnen genieten!

Presentatie en begeleiding

Door de jaren heen is Ut GAK vele malen begeleid door grote en kleine orkesten, zoals Tagste, vaak met medewerking van De Droelen, het Koperensemble van de Kon. Harmonie Cecilia o.l.v. Wim Karremans en Het Brabants Orkest (jammer genoeg maar één keer). En uiteraard bij kleinere optredens door goede muzikanten, veelal op piano en/of accordeon. In den beginne o.a. door de accordeonisten Piet van Tienen en Cees de Nijs, begeleid door Ben v.d. Berg (banjo) en Fon de Nijs (drums). Gevolgd door Joost Tholhuijsen en Jettie van Valkenburg en weer later regelmatig door Joep Moonen, de vaste pianist van BM. De meest recente jaren is Ut GAK bij ‘De Tranen’ begeleid door Ingrid Kleemans en Bert van Nispen(accordeon) samen met Pieter Talboom (banjo).
En niet te vergeten, tijdens de vele concerten door het jaar heen, door ‘huismuzikant’ Mart Jacobs, de piano- en accordeonvirtuoos, die met hart en ziel Ut GAK tot grote hoogten brengt.
Steeds vaker wordt het koor gevraagd met nieuwe muziekgezelschappen op te treden.
Vanaf begin 2015 heeft een der leden het aangedurfd het koor te begeleiden op zijn ukelele en hij is nog steeds lid! Vanaf 2023 bestaat de vaste begeleidingsgroep uit: Joost Tholhuijsen, accordeon, Bart Goosen, contrabas, en Pieter Talboom, banjo.