Beste heren,
Dit keer staat de Cantique de Jean Racine van Gabriel Fauré centraal.
Gabriel Fauré werd geboren op 12 mei 1845 te Pamiers en overleed op 4 november 1942 te Parijs. Hij was een van de belangrijkste componisten uit zijn generatie, samen met zijn jongere tijdgenoten Debussy en Ravel. Fauré is bekend om o.a. zijn pianomuziek, kamermuziek en vocale muziek. Tevens heeft hij de Franse religieuze muziek vernieuwd. Na zijn studie aan de kerkmuziekschool van Louis Niedermeyer in Parijs, hier kom ik later op terug, werd hij docent compositie aan het Conservatoire National te Parijs. Tevens was hij jarenlang de koordirigent en organist van de beroemde Madeleinekerk te Parijs.
Cantique de Jean Racine
Het werk Cantique de Jean Racine was de kroon op die muzikale opleiding van Fauré. Als negenjarige jongen begon hij zijn studie aan Ecole Niedermeyer te Parijs voor de bestudering en uitvoering van Kerkmuziek. Naast orgel en piano studeerde hij er alle facetten van de Kerkmuziek.
Het was de – toen al – grote componist Camille Saint – Saëns, en pianoleraar van Fauré, die Gabriel aanspoorde om te gaan componeren. In het schooljaar 1864 -65 deed Fauré mee aan de jaarlijkse compositie wedstrijd en won met het Cantique de Jean Racine de eerste prijs met hoogste onderscheiding (summa cum laude).
Hij componeerde het werk in eerste instantie voor orgel en gemengd koor. De tekst is religieus en de muziek ademt de sfeer van Kerkelijke muziek.
De tekst heeft een veel oudere oorsprong. Hij is geschreven door Jean Racine, een beroemde Franse dichter en toneelschrijver. Samen met Molière en Corneille behoorde Racine tot de grote drie toneelschrijvers van het 17e-eeuwse Frankrijk. In de tekst van Cantique de Jean Racine staat de genade van God centraal. Dit speelde een belangrijke rol in een stroming binnen het Katholicisme waar Racine aanhanger van was; het zogenaamde Jansenisme.
De ingetogen en hoopvolle muziek van het prachtige Cantique de Jean Racine weerspiegelt de intentie van de tekst. De muziek bouwt langzaam op: een wiegende begeleidingsmelodie wordt vergezeld door de ontroerende hoofdmelodie, die eerst door het orgel of orkest wordt gespeeld, maar dan wordt overgenomen door de mannenstemmen en daarna, in het origineel, door de vrouwenstemmen die het werk compleet maken. Cantique de Jean Racine is net een muzikaal baken van licht (zie 2e geluidsfragment).
Zoals eerder gezegd schreef Fauré het werk oorspronkelijk voor orgel (of piano) en koor maar op de première in 1865 speelde hij met de zeer beroemde componist César Franck een versie voor orgel, koor en strijkers. De hedendaagse componist en dirigent John Rutter maakte voor koor, strijkers en harp een arrangement dat vaak wordt gespeeld. Fauré droeg de Cantique de Jean Racine op aan zijn vriend en collega César Franck.
Heren ik geef jullie weer drie geluidsfragmenten.
De eerste is het origineel met orgel en koor. Uitgevoerd door het fantastische Groot Omroepkoor met organist Jan Hage.
https://youtu.be/48or1R6SGx4 of https://www.youtube.com/watch?v=48or1R6SGx4&feature=youtu.be
De tweede vind ik persoonlijk zeer ontroerend. Een opname gemaakt in Corona opstelling. Hij is van 23 december afgelopen jaar en gezongen door een van de beste Nederlandse koren: het Nederlands Kamerkoor olv Peter Dijkstra. De strijkers begeleiding is van het al niet minder bekende Amsterdam Sinfonietta opgenomen in de Pieterskerk te Leiden. De Cantique de Jean Racine – ‘een baken van licht’.
https://youtu.be/hfRL5SAJezk of https://www.youtube.com/watch?v=hfRL5SAJezk&feature=youtu.be
De derde opname is het arrangement van de eerder genoemde John Rutter. Hier dirigeert hij zijn wereldberoemde koor The Cambridge Singers.
https://youtu.be/FzNuJu5ONEM of https://www.youtube.com/watch?v=FzNuJu5ONEM&feature=youtu.be
Mannen, wat kan muziek tot in je vezels ontroeren.
Wens jullie wederom veel lees- en luisterplezier
Met muzikale groet
Hans
