Heren,
Deze keer zet ik de Brabantse organist, pedagoog en componist Adrianus Giesen centraal. Hij componeerde o.a. het werk Domine Salvam fac Reginam Nostram wat wij in ons repertoire hebben.
Adrianus Giesen
Hij werd geboren op 12 juni 1843 in het Brabantse Wanroij en overleed op 10 oktober 1916 te Rijswijk. Hij was kleermakerszoon uit een gezin van 13 kinderen en ontwikkelde al vroeg een liefde voor muziek. Zo ging hij te voet naar Rijkevoort om daar het orgel te bespelen. Verder werd hij met zijn broer Bertus lid van het Wanroijse mannenkoor ‘Liedertafel’. Het koor maakte tijdens een concert in Limburg zoveel indruk, dat het door een Limburgse graaf op kasteel Hoensbroek werd uitgenodigd. Na een solo van Adrianus kreeg hij het advies om muziek te gaan studeren in Culemborg.
Hij volgde het advies op en ging studeren aan het klein seminarie de Kullenborg te Culemborg. Na zijn opleiding studeerde hij nog een jaar in Duitsland om zich vervolgens als organist en muziekleraar te vestigen in Den Haag. Als organist – directeur was hij verbonden aan de TheresiaKerk. Hij trouwde met de Haagse Theresia Boelen en samen kregen ze vijf kinderen. Een van zijn kinderen werd een bekend orgelbouwer.
Naast organist en pedagoog was hij ook componist. Vooral van Kerkmuziek maar ook zijn er wereldlijke composities van zijn hand bekend. Zijn stijl kun je beschouwen als romantisch met een bombastische inslag.
Domine salvam Fac
Ter gelegenheid van de kroning van koningin Wilhelmina maakte hij het lied Een juichtoon golfde langs de duinen. Tien jaar na de kroning schreef hij ter ere van dit feit het Domine Salvam Fac Reginam Nostram. Dit, onder vele koren bekende werk, is gebaseerd op de tekst van Psalm 19 vers 10. Het werd gezongen als gebed voor de Koningin na de Hoogmis. Omdat we nu een koning hebben is de tekst veranderd: Reginam is Regem geworden.
Het lied wordt nog uiterst zelden gezongen na de Hoogmis. Wel klinkt het nog regelmatig bij Koningsdag en bij de herdenking en viering van 4 en 5 mei. De vertaling van het werk is: Heer, bescherm onze Koning / Koningin. En luister naar ons op de dag dat wij u aanroepen. Heer, luister naar mijn gebed en laat mijn geroep tot U komen.
Heren,
Hierbij weer een aantal YouTube voorbeelden.
De eerste is van de zeer bekende organist en dirigent Klaas Jan Mulder met het Mannenkoor uit Kampen. Het tempo vind ik wel aan de langzame kant maar de koorklank is uitstekend; zeker gezien het feit dat het een live optreden is. Het bleek ook het laatste concert van Klaas Jan te zijn want hij overleed vrij kort daarna.
https://youtu.be/uTJtZ6lDuq4 of https://www.youtube.com/watch?v=uTJtZ6lDuq4
Er zijn vele andere componisten die ook een Domine salvam fac hebben gecomponeerd waaronder Gounod, Berlioz maar ook veel vroegere componisten waaronder Jean Baptiste Lully (1632 – 1687). Het tweede voorbeeld is van de laatstgenoemde.
https://youtu.be/KxxVmpAkbJA of https://www.youtube.com/watch?v=KxxVmpAkbJA
Met muzikale groet,
Hans de Wit