Beste mannen,
Deze week staat Lascia ch’io pianga van G.F. Händel centraal.
Georg Friedrich Händel
G.F. Händel leefde van 1685 tot 1759 en is van oorsprong een Duitse componist. De meeste mensen kennen hem van zijn werken Messiah en Fireworks, maar hij is tevens een meester in het schrijven van opera’s. Hij componeerde er meer dan veertig en hij schreef meer dan 2.000 aria’s voor opera’s, oratoria en cantates.
Händel wordt samen met J.S. Bach beschouwd als de belangrijkste componist uit de Barok.
Als 8-jarig kind werd zijn talent al ontdekt. Zijn ouders waren aanvankelijk tegen een muziekstudie, maar op aandringen van de Hertog van Saksen ging hij les nemen bij de musicus Zachau; een organist in Halle. Om zijn vader een plezier te doen, ging hij op 17-jarige leeftijd rechten studeren aan de universiteit. Dit hield hij echter maar een jaar vol waarna hij naar Hamburg vertrok om daar viool te spelen in een theaterorkest. Hij was tevens al een gevierd organist. In Hamburg begon hij met het schrijven van opera’s waarvan zijn opera Almira – die hij op de leeftijd van 18 jaar componeerde –een groot succes werd. Als 21-jarige maakte hij studiereizen naar Florence, Napels en Rome. Ook tijdens deze reizen componeerde hij opera’s. In 1710 vertrok hij naar Londen en bleef daar tot aan zijn dood werken voor het Britse hof.
Opera Rinaldo
In 1711 componeerde hij de opera Rinaldo. Het is een compositie in Italiaanse stijl en te beschouwen als een spectaculair muziekdrama met veel bombarie en toneeleffecten en met overgevoelige aria’s over liefde, haat en dood. Hij beleefde een ongekend succes. Het verhaal gaat over de verovering van Jerusalem en de liefde tussen de held Rinaldo en tovenares Armide enerzijds en de echte liefde tussen Rinaldo en Almirena anderzijds. Een van de hoogtepunten uit de opera is de aria Lascia ch’io pianga.
Lascia ch’io pianga
Het was niet voor het eerst dat Händel deze melodie gebruikte in een van zijn composities. In 1705 wordt deze melodie voor het eerst gevonden als een Sarabande (een dans) in Händels opera Almira. Vervolgens gebruikte hij deze melodie voor de aria Lascia la Spina (zie muziekvoorbeeld) uit zijn oratorium Il Trionfo del Tempo.
Het is overigens niets nieuws dat een melodie wordt ‘hergebruikt’; dat doen meer componisten. De melodie is dan meestal voorzien van een andere tekst.
In Lascia ch’io pianga bezingt de ontvoerde Almirena, die de geliefde is van Rinaldo, haar schrijnde lot. Zij is ontvoerd door tovenares Armide en vreest voor haar leven en smeekt om haar vrijheid terug te krijgen.
Heren, ik geef jullie weer een aantal YouTube opnames.
De eerste is het reeds hierboven genoemde Lascia la Spina gezongen door de Italiaanse mezzo sopraan Cecilia Bartoli. Je hoort duidelijk de melodie van het latere Lascia ch’io pianga. Luister ook eens goed naar de stem van Bartoli. Wat een wereldklasse.
https://youtu.be/VhNRWduBPmY of https://www.youtube.com/watch?v=VhNRWduBPmY
De tweede is gezongen door Joyce DiDonato. Persoonlijk vind ik een van de mooiste opnames die ik kon vinden. Je hoort haar om de vrijheid smeken.
https://youtu.be/oJJnhp2CYnk of https://www.youtube.com/watch?v=oJJnhp2CYnk
Ik wens jullie veel luister- en leesgenot!
Met muzikale groet
Hans
