Beste mannen,

 

Deze week zet ik het Slavenkoor uit de opera Nabucco van Giuseppe Verdi centraal.

 

Giuseppe Verdi

Guiseppe Verdi werd geboren op 10 oktober 1813 in het plaatsje Le Roncole in het hertogdom Parma dat toentertijd bezet was door Napoleon. Hij stierf ruim 87 jaar later op 27 januari 1901 te Milaan.

 

In zijn jeugd werd hij met Giuseppe aangesproken, maar al snel werd hij door zijn omgeving ‘Verdi’ genoemd. Toen zijn enorme muzikale talent naar boven kwam, werd hij respectvol aangesproken met: Maestro Verdi. Alleen zijn vader bleef hem zijn leven lang Giuseppe noemen. Een van zijn doopnamen is Fortunino en dat komt van het het Italiaanse woord ‘fortunato’ wat fortuinlijk betekent. Deze naam is door zijn ouders gekozen omdat zij na acht jaar huwelijk blij verrast waren met de komst van hun eerste kind.

 

Muzikale levensloop

Verdi was organist, pianist, dirigent maar bovenal componist. Hij wordt gezien als een van de grootste Italiaanse componisten van opera’s waarvan hij er in totaal maar liefst 26 schreef. Reeds op 10 jarige leeftijd werd hij aangesteld als organist van de kerk in zijn geboortedorp. In eerste instantie volgde Verdi een studie om priester te worden. Al spoedig werd echter duidelijk dat zij roeping de muziek was, en begon onder Maestro Provesi te studeren in het plaatsje Busseto.

 

De welvarende winkelier Barezzi, tevens groot liefhebber van muziek, ontfermde zich emotioneel en financieel over de jonge Verdi. Hij werd als een vader voor hem. In 1836 trouwde Verdi met de dochter van Barezzi: Margherita. Zij kregen twee kinderen die helaas op zeer jongen leeftijd kwamen te overlijden; ook zijn vrouw stierf op jonge leeftijd.

 

Tussen zijn 13e en 18e jaar schreef hij honderden marsen en symfonieën voor kerken en academies en tevens vijf concerten met pianovariaties. Toen hij 18 jaar was, ging hij naar Milaan om toelatingsexamen te doen aan het beroemde conservatorium. Hij werd echter afgewezen omdat de commissie zijn speeltechniek afwees en omdat ze liever mensen uit Milaan zelf aannamen. Verdi volgde daarom privélessen bij de beroemde muziekpedagoog uit Milaan: Vincenzo Lavigna. Tevens deed Verdi veel inspiratie op tijdens operavoorstellingen in La Scala waar hij uitvoeringen hoorde van o.a. Rossini en Bellini. Later werd het conservatorium waar hij werd afgewezen naar hem vernoemd; het heet nu Conservatoria ‘Giuseppe Verdi’ Milaan.

 

Nabucco

Nabucco is een opera in vier bedrijven gebaseerd op het toneelstuk Nabucodonosor van A.A. Bourgeois en Fr. Cornu. Het libretto (de tekst) is van Solera en geïnspireerd op de verhalen van Nebukadnezar de 2^e; koning van het Babylonische Rijk. Deze verhalen zijn te vinden in de boeken ‘Jeremia’, ‘Daniel’ en ‘Jesaja’ uit de Hebreeuwse Bijbel.

 

De tekst werd in eerste instantie aangeboden aan de componist Otto Nicolai, maar hij was bezig met een andere opera. Vervolgens kwamen ze bij Verdi terecht. Hij zag het in eerste instantie niet zitten omdat hij nog in diepe rouw was ivm het overlijden van zijn vrouw en zijn geflopte tweede opera. Hij twijfelde zelfs of hij wel wilde doorgaan met componeren. Na lang aandringen heeft Verdi het libretto toch mee naar huis genomen waarbij het verhaal gaat dat zijn oog als eerste viel op de tekst van het Slavenkoor.

 

De opera werd op 9 maart 1842 voor het eerst uitgevoerd en was een overrompelend succes. De oorzaak van dit succes moet mede gezocht worden in de herkenning van de Italianen in het lijden van de Joden. Lombardije en Venetië waren destijds onderdeel van het Habsburgse Rijk maar er was een sterk nationalistisch sentiment. Dit wordt ook wel Risorgimento genoemd, wat hereniging betekent. Met name het Slavenkoor vond enorme weerklank.

 

Slavenkoor

Het Va, pensiero sull’ali dorate (vlieg, gedachte op gouden vleugels), is in het Nederlands bekend als het Slavenkoor. Het is de titel van een koorgedeelte uit het derde bedrijf van de opera Nabucco. De tekst is waarschijnlijk geïnspireerd op psalm 137. Het lied, met o.a. de woorden: Oh, mia patria si bella e perduta (O, mijn vaderland, zo mooi en zo verloren), werd het lijflied van de Italiaanse eenwording. Het lied is ook wel voorgesteld als volkslied van het Koninkrijk Italië.

 

Heren, ik geef jullie weer een aantal mooie YouTube opnames.

 

De eerste is gedirigeerd door een van mijn grootste helden als het om opera dirigenten gaat: Claudio Abbado. Hij durft het aan om het koor de slotnoot heel lang te laten doorzingen.

 

https://youtu.be/ZLDDvn4RZr0 of https://www.youtube.com/watch?v=ZLDDvn4RZr0

 

De tweede uitvoering is onder leiding van Riccardo Muti. Ook zo’n fantastische opera dirigent. Hij spreekt het publiek toe om aan te geven hoe belangrijk dit werk is voor de Italianen. Ze gaan volledig uit hun dak en zingen het werk uit, soms te volle, borst mee.

https://youtu.be/Xg1yRoENqJQ of https://www.youtube.com/watch?v=Xg1yRoENqJQ

 

Voor de derde uitvoering vraag ik speciale aandacht. Het wordt gezongen door het koor van De Nationale Opera. Dit Nederlandse koor, waarin uitsluitend professionele zangers zingen, is diverse malen uitgeroepen tot het beste operakoor ter wereld. En terecht. Wat een balans, dynamiek en muzikaliteit.

https://youtu.be/t7ixSA937hk of https://www.youtube.com/watch?v=t7ixSA937hk

 

Heren,

Het is een beetje een lang verhaal geworden, maar neem er de tijd voor. Het is te interessant om het niet te lezen.

 

Met muzikale groet

Hans