Beste Heren,

 

Deze week staat de componist Dmitry Bortniansky centraal. In ons repertoire hebben wij een aantal liederen van hem waaronder KolSlavem (oftewel: Ich bete an die Macht der Liebe) en het Tebe Poem. Deze week bespreek ik laatst genoemde.

 

Dmitry Bortniansky

Bortniansky werd geboren op 28 oktober 1751 in de stad Glukhov in de huidige Oekraïne. Hij is de zoon van een orthodox religieuze vluchteling die trouwde met Marina Tolstaya. Zij was de weduwe van een landheer uit het adellijke geslacht Tolstoj. Hij overleed op 10 oktober 1825 in Sint-Petersburg.

 

Reeds op 7 jarige leeftijd werd zijn talent ontdekt en werd hij uitgenodigd om te gaan zingen in het Imperial Chapel Choir te Sint-Petersburg. Dit is de oudste actieve Russische professionele muziekinstelling die teruggaat tot 1479. Dmitry’s halfbroer Ivan Tolstoj zong ook in dit koor. Hier studeerde hij tevens compositie. Zijn docent was een Italiaanse meester, Baldassare Guluppi. Toen zijn docent in 1769 naar Italië vertrok, nam hij Dmitry mee. Hij componeerde daar diverse opera’s en heilige werken in het Latijn en Duits. In 1779 keerde hij terug naar Sint-Petersburg. Hier bloeide zijn talent nog meer op en schreef hij nog minstens vier opera’s, instrumentale werken en veel liturgische muziek voor de orthodoxe kerk. In 1796 werd hij benoemd tot directeur van het reeds hierboven beschreven Imperial Chapel Choir. Met dit zeer vooraanstaande koor voerde hij heel veel van zijn composities uit.  Naast componist en dirigent was hij ook klavecinist en diende hij aan het hof van Catharina de Grote.

 

Het was de grote Russische componist Tsjaikovski die in 1882 de liturgische werken van Bortniansky in tien delen publiceerde.

 

Tebe Poem

Het werk Tebe Poem is oorspronkelijk gecomponeerd voor gemengd koor en dient a capella gezongen te worden. Velen denken dat het gezongen wordt in het Russisch of Bulgaars. Dit is echter niet waar. Het wordt gezogen in het Kerkelijk Slavisch. Dit is de liturgische taal van de Slavische oosters orthodoxe en oosters katholieke kerken. Het huidige Kerkslavisch is voortgekomen uit het oud-Kerkslavisch, wat gebaseerd was op een oud zuid Slavisch dialect; dit wordt als heilige taal gebruikt. Het Kerkslavisch werd ook wel als algemene schrijftaal gebruikt. Dit was tot in het begin van de 19e eeuw in o.a. Rusland het geval.

Daarna maakte het plaats voor de huidige spreektaal maar het huidige Russisch bevat nog steeds veel Kerkslavische elementen.

 

Mannen, jullie hebben het Tebe Poem al vaak en graag op diverse locaties gezongen.

Ik geef jullie weer een aantal YouTube voorbeelden.

 

Het eerste is van het Te Deum Laudamus Choir. Gezongen tijdens een live concert.

Erg mooi gezongen met een prachtige dynamiek.

 

https://youtu.be/OesNR8FQGDs of https://www.youtube.com/watch?v=OesNR8FQGDs&feature=youtu.be

 

Het tweede is ook gezongen tijdens een live concert. Dit keer door een klein gemengd koor. Luister eens naar deze twee verschillende interpretaties.

Als ik zo naar de opnames luister dan denk ik: wij zingen het minstens zo goed.

 

https://youtu.be/jIee7nUnCoE of https://www.youtube.com/watch?v=jIee7nUnCoE&feature=youtu.be

 

Naast Bortniansky zijn meer componisten die een Tebe Poem hebben gecomponeerd onder wie Chesnokov. Graag wil ik ook deze compositie met jullie delen.

Echt prachtig gezongen met een aantal echte basso profundo’s ( zeer lage bas stem ). Wellicht een werk om in de toekomst te gaan instuderen ???

 

https://youtu.be/mB_98LB2Qz8 of https://www.youtube.com/watch?v=mB_98LB2Qz8&feature=youtu.be

 

Heren,

Veel lees- en luister plezier.

 

Met muzikale groet,

Hans